Zapomniane rośliny uprawne i wyzwania żywnościowe przyszłości

Zapomniane rośliny uprawne, które obecnie nie są w pełni wykorzystywane przez rolników, mogą odegrać ważną rolę w odpowiedzi na rolnicze i żywnościowe wyzwania przyszłości. O konieczności poświęcenia im większej uwagi rozmawiano w grudniu w Kordobie w Hiszpanii w trakcie międzynarodowego seminarium „Uprawy XXI wieku”.

Niewykorzystywany potencjał

Szacuje się, że w ciągu całej dotychczasowej historii ludzkości uprawiano lub spożywano około siedmiu tysięcy różnych gatunków roślin. Obecnie wiele z tych gatunków zanika. „Jeśli stracimy te wyjątkowe i niezastępowalne zasoby, to będzie nam trudniej dostosować się do zmian klimatu oraz zapewnić zdrową i zróżnicowaną żywność dla wszystkich”, powiedział na rozpoczęcie seminarium dyrektor generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), José Graziano da Silva.

Szef FAO zwrócił uwagę na fakt, że globalizacja pozwoliła nam zapewnić obfitość żywności w niektórych częściach świata, ale nie udało jej się przezwyciężyć przewlekłych niedoborów w innych. Dlatego wciąż głoduje około 870 milionów ludzi, mimo że na świecie produkuje się wystarczającą ilość żywności dla wszystkich.

Efektem globalizacji jest także jednorodność produktów żywnościowych, której towarzyszy utrata różnych tradycji kulinarnych i rolniczej bioróżnorodności. Według danych FAO, dla większości ludzi na świecie podstawę wyżywienia stanowią obecnie zaledwie cztery rośliny: ryż, kukurydza, pszenica i ziemniaki. Taka zależność od kilku upraw ma negatywne konsekwencje dla ekosystemów, różnorodności żywnościowej i naszego zdrowia. Monotonna żywność zwiększa też ryzyko niedoboru mikroelementów.

Jak zauważył Graziano da Silva, lekceważone gatunki roślin uprawnych są kluczowym zasobem dla rolnictwa i mogę odegrać zasadniczą rolę w walce z głodem. Z tego powodu należy dążyć do zintensyfikowania badań nad mało wykorzystywanymi roślinami uprawnymi i zapewnić, aby ich wyniki docierały do drobnych rolników.

Szef FAO podkreśliła także znaczenie zrównoważonego odżywiania, wskazując na fakt, że w tym samym czasie, gdy prawie 870 milionów ludzi głoduje, jeszcze większa liczba osób na świecie ma problemy zdrowotne z powodu nadwagi lub otyłości. „Niewystarczający dostęp do żywności powoduje cierpienie w krajach ubogich, a jednocześnie każdego roku konsumenci w krajach uprzemysłowionych marnują 220 milionów ton jedzenia, ilość równą całorocznej produkcji żywności w Afryce Subsaharyjskiej”, powiedział Graziano da Silva.

Komosa ryżowa w centrum uwagi

Seminarium w Kordobie rozpoczęło obchody Międzynarodowego Roku Komosy Ryżowej. Ta pochodząca z Ameryki Południowej roślina uprawna, w przeszłości będąca podstawą wyżywienia Inków, jest wyjątkowa, ponieważ jej ziarno zawiera wszystkie aminokwasy niezbędne dla człowieka. Ze względu na swoją wysoką wartość odżywczą i zdolność przystosowania się do różnych warunków klimatycznych i geograficznych, komosa ryżowa (quinoa) ma ogromny potencjał, aby przyczynić się do poprawy bezpieczeństwa żywnościowego na świecie

Spotkanie w Kordobie miało na celu zwrócenie uwagi na fakt, że wiele zapomnianych gatunków roślin uprawnych nie zostało jeszcze całkowicie utraconych i wciąż stanowi podstawę lokalnych systemów żywnościowych w wielu regionach świata. Rośliny te są dobrze dostosowane do lokalnych warunków i pozostają ważne dla utrzymania społeczności kontynuujących ich uprawy.

Uczestnicy seminarium podkreślali, że żywność jest częścią naszej kultury i tożsamości. „Przez tysiąclecia społeczności rozwijały uprawę roślin w harmonii ze środowiskiem, wykorzystując bogate naturalne otoczenie. Nie wolno nam utracić naszych rolniczych i kulinarnych korzeni ani wiedzy i mądrości naszych przodków. Musimy uczyć się od nich, aby naszą przyszłość cechowała większa różnorodność”, powiedział szef FAO.

Źródło: FAO

Zdjęcie: Bioversity International (CC - Some rights reserved)



 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć