Sofia Gatica - matka walcząca z korporacjami trującymi ludzi

11 września w Krakowie odbędą się dwa spotkania z Sofią Gatica, argentyńską działaczką ekologiczną, która za swoją walkę przeciw używaniu toksycznych pestycydów w uprawach genetycznie modyfikowanej soi została uhonorowana w 2012 roku prestiżową nagrodą Goldmana (zwaną ekologicznym Noblem). Zachęcamy do zapoznania się z jej niezwykłą historią, która stanowi kolejne ostrzeżenie przed uprawami GMO oraz jest dowodem na to, że zwykli ludzie nie są bezradni wobec niszczycielskich działań wielkich międzynarodowych korporacji.

Obejrzyj krótki film opowiadający historię Sofii

[Wersja filmu z polskimi napisami do obejrzenia tutaj.]

Toksyczne uprawy

Argentyna jest trzecim największym eksporterem soi na świecie. Większość tamtejszych upraw to soja modyfikowana genetycznie stworzona przez firmę Monsanto. Każdego roku uprawy soi w Argentynie są opryskiwane z powietrza przy użyciu milionów litrów toksycznych pestycydów - przede wszystkim glifosatu, głównego składnika powszechnie stosowanego herbicydu Roundup firmy Monsanto, oraz endosulfanu.

Chociaż Monsanto twierdzi, że jej herbicyd nie stanowi zagrożenia dla ludzi, badania naukowe z 2008 roku wykazały, że nawet przy niskich stężeniach glifosat powoduje śmierć ludzkich komórek zarodkowych, łożyskowych i pępowinowych. Z kolei endosulfan jest wysoce toksycznym pestycydem, który został zakazany w 80 krajach z powodu zagrożenia dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego.

Matki przeciw trucicielom

Trzynaście lat temu Sofia Gatica urodziła córkę. Po 3 dniach przestały działać nerki dziecka. Sofia, zwykła robotnica i matka trójki dzieci, postanowiła dowiedzieć się, co spowodowało śmierć jej dziecka. Zaczęła rozmawiać ze swoimi sąsiadami w sześciotysięcznym, otoczonym uprawami soi GM, robotniczym osiedlu Ituzaingó w środkowej Argentynie, i odkryła, że problemy zdrowotne o niewyjaśnionych przyczynach występują wśród miejscowej społeczności na alarmującą skalę. W Ituzaingó zachorowalność na raka okazała się 41-krotnie wyższa od średniej w całym kraju. Na niezwykle szeroką skalę występowały również problemy neurologiczne, choroby układu oddechowego, wady wrodzone u rodzących się dzieci oraz śmiertelność niemowląt.

Pod wpływem tych odkryć, Sofia, wraz z grupą innych matek z Ituzaingó, zainicjowała kampanię mającą na celu doprowadzenie do zakazu stosowania w Argentynie zatruwających ludzi chemikaliów rolniczych. W ramach swojej działalności organizowały konferencje prasowe, demonstracje oraz publikowały materiały ostrzegające społeczeństwo przed niebezpieczeństwami ze strony agrochemikaliów. Sofia spotykała się także z przedstawicielami instytucji badawczych, dopominając się przeprowadzenia badań naukowych, które potwierdziłyby to, co zaobserwowała w Ituzaingó.

Długa walka

Sofia Gatica i "Matki z Ituzaingó" stoczyły długą i trudną walkę, mając do dyspozycji niewielkie zasoby i nie mając możliwości bezpośredniego domagania się odpowiedzialności ze strony Monsanto, DuPont i innych globalnych firm agrochemicznych działających w Argentynie. Nierzadko musiały znosić obelgi i groźby ze strony nieprzychylnych im osób prywatnych, policjantów i właścicieli lokalnych firm. W 2007 roku Sofii grożono nawet śmiercią, jeśli nie zrezygnuje z prowadzonej przez siebie kampanii.

Pomimo tych trudności działania Sofii i pozostałych matek zyskiwały coraz większy rozgłos. W 2008 roku prezydent Argentyny nakazała Ministerstwu Zdrowia zbadanie wpływu stosowania pestycydów na mieszkańców Ituzaingó. Badanie, przeprowadzone przez Wydział Medyczny Uniwersytetu w Buenos Aires, potwierdziło wcześniejsze ustalenia matek dotyczące wpływu oprysków na zdrowie publiczne. Kolejnym sukcesem Sofii było wydanie przez lokalne władze zarządzenia, które zabrania oprysków z powietrza w Ituzaingó w odległości mniejszej niż 2500 metrów od domów.

Bezprecedensowym zwycięstwem było orzeczenie Sądu Najwyższego Argentyny w 2010 roku nie tylko zakazujące agrochemicznych oprysków w pobliżu obszarów zamieszkanych, ale także obarczające rząd i producentów soi koniecznością dostarczania dowodów, że stosowane substancje chemiczne są bezpieczne.

Obecnie Sofia Gatica i jej kampania walczą o wprowadzenie zakazu oprysków z powietrza w całej Argentynie oraz tworzenie stref buforowych, tak, aby środki agrochemiczne nie były używane w bliskiej odległości obszarów zamieszkanych i zasobów wodnych. Sofia i jej współpracownicy domagają się także wprowadzenia ogólnokrajowego zakazu stosowania glifosatu (zakaz stosowania endosulfanu w Argentynie wejdzie w życie w lipcu 2013 roku).

Źródło: www.goldmanprize.org



 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć