Rolnictwo rodzinne i bezpieczeństwo żywnościowe: głos z Południa

Zachęcamy do zapoznania się z postulatami organizacji rolników z krajów Afryki Zachodniej dotyczącymi wspierania lokalnego rolnictwa rodzinnego jako sposobu na osiągnięcie trwałego bezpieczeństwa żywnościowego przez kraje Globalnego Południa.

W ramach kampanii WYŻYWIĆ ŚWIAT wskazujemy m.in. na konieczność większego i bardziej bezpośredniego zaangażowania lokalnych organizacji rolników z krajów rozwijających się w opracowywanie i wdrażanie polityk rolnych i żywnościowych na szczeblu krajowym oraz międzynarodowym. Mając to na uwadze, w naszych działaniach rzeczniczych skierowanych do decydentów politycznych współpracujemy ściśle z partnerskimi organizacjami rolniczymi z Afryki, wspólnie przedstawiając afrykańskim i europejskim politykom wypracowane przez nie rozwiązania i propozycje.

Prezentowane poniżej dwa krótkie dokumenty zostały przygotowane przez grupę organizacji rolników z Afryki Zachodniej na obrady Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego krajów Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz Unii Europejskiej (ang. ACP-EU Joint Parliamentary Assembly - JPA) w Kinszasie w grudniu 2010 r. i w Budapeszcie w maju 2011 r.

Dokumenty podkreślają znaczenie drobnych gospodarstw rodzinnych dla rozwoju zrównoważonego rolnictwa i zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego w krajach Globalnego Południa. W Afryce gospodarstwa rodzinne są głównym źródłem produkcji rolnej - wytwarzają nawet 80% tego, co jest spożywane i stanowią miejsce pracy dla 70% ludności czynnej zawodowo. Ponadto odgrywają kluczową rolę w ochronie i zarządzaniu zasobami naturalnymi, takimi jak ziemia, woda, lasy i bioróżnorodność. Pomimo tego istotnego wkładu, rolnicy rodzinni otrzymują zwykle niewielkie wsparcie ze strony władz publicznych i większość z nich żyje poniżej granicy ubóstwa.

Wśród najważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa żywnościowego opartego na rolnictwie rodzinnym organizacje z Afryki Zachodniej wymieniają m.in.: strukturalne niedofinansowanie rolnictwa rodzinnego i jego marginalizację przez rządy krajowe, a także w ramach instrumentów międzynarodowej współpracy rozwojowej; tani import dotowanych produktów rolnych z krajów bogatych niszczący lokalną produkcję; niestabilność światowych cen żywności wpływającą negatywnie na dochody drobnych producentów i ich możliwość inwestowania w rozwój własnych gospodarstw; presję na ziemię związaną zwłaszcza z produkcją biopaliwa i zagarnianiem ziemi przez wielkich inwestorów; negatywny wpływ zmian klimatu na wydajność drobnych gospodarstw.

Afrykańskie organizacje rolnicze podkreślają, że do zapewnienia trwałego bezpieczeństwa żywnościowego w krajach Globalnego Południa niezbędne jest uznanie prawa każdego państwa lub regionu do suwerenności żywnościowej, tzn. do wspierania i rozwoju takiego typu rolnictwa, które najlepiej odpowiada potrzebom miejscowej ludności i nie ma negatywnego wpływu na mieszkańców krajów trzecich. Rozwój zrównoważonego rolnictwa rodzinnego nie jest możliwy bez wdrożenia przez rządy państw rozwijających się wspierających go polityk rolnych i handlowych. Polityki te powinny m.in. dążyć do zapewnienia drobnym rolnikom godziwych dochodów poprzez poprawę dostępu do środków produkcji (ziemi, wody, nasion, kredytów etc.) i rynków zbytu (rozwój infrastruktury do przetwarzania, przechowywania i transportu) oraz chronić krajowe rynki rolne przed nieuczciwą konkurencją ze strony importu. Opracowywanie i wdrażanie wspomnianych polityk powinno odbywać się przy czynnym udziale lokalnych organizacji rolniczych.

Nieodzowne jest oczywiście także odpowiednie wsparcie finansowe dla rolnictwa rodzinnego tak ze strony budżetów krajowych jak i w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej. Ponadto, konieczne są działania na szczeblu międzynarodowym mające na celu walkę z niestabilnością cen żywności oraz zapewnienie spójności polityk (rolnych, handlowych, energetycznych, klimatycznych etc.) krajów bogatych z bezpieczeństwem żywnościowym w państwach Globalnego Południa.

Jak pokazują przykłady z kilku krajów Afryki Zachodniej, przy odpowiedniej polityce, tworzącej sprzyjające warunki instytucjonalne, finansowe i techniczne, gospodarstwa rodzinne mogą z sukcesem sprostać wyzwaniom związanym z wyżywieniem miejscowej ludności.

Gorąco zachęcamy do zapoznania się z pełną treścią dokumentów przygotowanych przez organizacje rolnicze z krajów Afryki Zachodniej.

Dokumenty do pobrania:



 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć