Reforma Wspólnej Polityki Rolnej a kraje Globalnego Południa

Komisja Europejska, w specjalnym komunikacie opublikowanym w listopadzie 2010 roku, przedstawiła plan dotyczący przyszłości Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) Unii Europejskiej po 2013 roku. W dokumencie zawarto trzy koncepcje reform, które po przedyskutowaniu mają stanowić bazę dla formalnych wniosków ustawodawczych w 2011 roku. Jak czytamy w komunikacie, celem reformy jest uczynienie WPR sprawiedliwszą, bardziej ekologiczną, skuteczną, wydajną i zrozumiałą. Dzięki temu sektor rolnictwa w UE ma być bardziej konkurencyjny pod względem gospodarczym i środowiskowym oraz lepiej pokonywać trudności związane m.in. z bezpieczeństwem żywnościowym, zmianami klimatu i zrównoważoną gospodarką zasobami naturalnymi.

Choć WPR jest istotna przede wszystkim z punktu widzenia rolników i konsumentów europejskich, jej instrumenty mają także bardzo konkretny wpływ na sytuację w krajach Globalnego Południa. Obecnie jest to niestety w przeważającej mierze wpływ negatywny, przyczyniający się nierzadko do niszczenia systemów rolnych i żywnościowych innych państw. Przykładowo, eksport subwencjonowanego mleka europejskiego szkodzi producentom mlecznym z Burkina Faso, a import soi przeznaczanej na paszę dla unijnego bydła umacnia pozycję wielkiego agrobiznesu i przyczynia się do znikania małych gospodarstw rodzinnych w Brazylii. Tym samym, WPR jest niespójna z celami rozwojowymi, które powinny być realizowane przez UE.

Organizacje pozarządowe zajmujące się kwestiami rozwojowymi wiążą nadzieje na zmianę tej sytuacji z wspomnianą reformą WPR, która ma zostać wdrożona po roku 2013. Wielu przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego postrzega obecną reformę jako ostateczny sprawdzian gotowości UE do wprowadzenia w życie zasad spójności polityki na rzecz rozwoju (Policy Coherence for Development - PCD) oraz zobowiązań w tym zakresie zawartych m.in w traktacie lizbońskim.

Niestety, listopadowy komunikat Komisji Europejskiej jest wyraźnym sygnałem, że o zmiany WPR spójne z celami rozwojowymi będzie bardzo trudno. W swojej oficjalnej reakcji na komunikat Komisji, Europejska Konfederacja Organizacji Pomocy Humanitarnej i Rozwojowej (CONCORD) zaprotestowała przeciwko jego zbyt wąskiej perspektywie, która wyraża się całkowitym brakiem odniesienia do wpływu WPR na kraje Globalnego Południa oraz pominięciem wielu innych bardzo istotnych tematów.

Jednocześnie CONCORD przedstawił 6 kluczowych kwestii, których uwzględnienia w reformie WPR domaga się od Komisji Europejskiej oraz państw członkowskich UE:

- zreformowany system WPR powinien promować bezpieczeństwo żywnościowe i zrównoważone rolnictwo w Europie w sposób uwzględniający globalną odpowiedzialność UE i nie naruszający prawa do żywności najbiedniejszych mieszkańców naszej planety;

- celem WPR nie jest "nakarmienie świata", dlatego wzrost światowego popytu na żywność nie uprawnia do subsydiowania eksportu z Europy, który może podkopywać produkcję lokalną i regionalną w krajach rozwijających się;

- zreformowana WPR powinna w pełni uznawać prawo ubogich krajów do ochrony i rozwijania własnej polityki rolnej, zgodnej z potrzebami swoich obywateli;

- eksportowanie do krajów rozwijających się unijnych produktów rolnych po cenach znacznie niższych od kosztów produkcji powinno być traktowane jako niedozwolony dumping, który pozbawia miejscowych rolników lokalnych rynków zbytu;

- wszystkie płatności w ramach WPR powinny ściśle odpowiadać zapotrzebowaniu europejskiego rynku, a produkcja powinna być zarządzana w sposób, który uniemożliwia dumping produktów rolnych w krajach rozwijających się i ich konkurowanie z produkcją miejscowych rolników;

- na arenie międzynarodowej wszelkie subsydia eksportowe w ich różnych formach powinny zostać wyeliminowane w ramach bieżącej rundy negocjacyjnej WTO (Runda z Doha).

Powyższe postulaty popierają również organizacje realizujące kampanię WYŻYWIĆ ŚWIAT. Uważamy, że tylko zrównoważona i solidarna Wspólna Polityka Rolna oparta na zasadach suwerenności żywnościowej pozwoli lepiej chronić interesy rolników i konsumentów tak w Unii Europejskiej, jak i krajach Globalnego Południa.

Propozycje wniosków ustawodawczych w sprawie nowych zasad WPR mają zostać przedstawione w lipcu 2011 roku i z pewnością będą jednym z wiodących tematów podczas sprawowania przez Polskę prezydencji w UE.

Z listopadowym komunikatem Komisji Europejskiej możecie zapoznać się tutaj.

Ze stanowiskiem CONCORD możecie zapoznać się na stronie internetowej organizacji: www.concordeuorpe.org.

Zdjęcie: © European Union, 1999



 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć