Międzynarodowy Dzień Walki Chłopskiej

17 kwietnia obchodziliśmy Międzynarodowy Dzień Walki Chłopskiej. Został on ogłoszony przez organizacje rolnicze w rocznicę masakry 19 brazylijskich chłopów walczących o sprawiedliwość i protestujących przeciwko wysiedleniom w 1996 r. Aby uczcić pamięć ofiar, w różnych krajach co roku organizowane są w tym dniu manifestacje, odczyty i spotkania poświęcone tematyce rolniczej i produkcji żywności.

W tym roku ruch La Via Campesina, zrzeszający organizacje chłopskie z całego świata, uznał utrudniony dostęp do ziemi i zjawisko jej zawłaszczania za aktualnie najpoważniejsze zagrożenia dla bezpieczeństwa i suwerenności żywnościowej na świecie. Dlatego też tegoroczne święto obchodzone było pod hasłem: „Ziemia dla chłopów!”. Jednocześnie europejski ruch na rzecz suwerenności żywnościowej Nyeleni Europe, blisko związany z Via Campesina, wezwał do działań na rzecz suwerenności żywnościowej i walki o odzyskanie społecznej kontroli nad produkcją żywności w opozycji do agrobiznesu i przemysłowego systemu jej produkcji.

Czym jest suwerenność żywnościowa?

Zgodnie z Deklaracją z Nyeleni sformułowaną w Mali w 2007 roku, suwerenność żywnościowa to prawo ludzi do zdrowej i kulturowo odpowiedniej żywności, produkowanej w sposób zrównoważony i bezpieczny ekologicznie, a także do kształtowania własnej polityki żywnościowej i rolnej. Suwerenność żywnościowa obejmuje m.in. takie aspekty, jak sposób produkcji i konsumpcji żywności, rodzaj spożywanego jedzenia, prawa pracowników i konsumentów, wpływ produkcji żywności na środowisko, alternatywne systemy dystrybucji żywności oraz politykę żywnościową i rolną gwarantującą suwerenność i prawdziwą demokrację.

Dlaczego zawłaszczanie ziemi?

Aktualnie promowany model rozwoju oparty na przemysłowym rolnictwie i ogromnych monokulturowych plantacjach oraz związanym z tym wywłaszczaniem drobnych rolników i ludności wiejskiej nazywany jest przez ruchy rolnicze i organizacje społeczeństwa obywatelskiego zawłaszczaniem ziemi (ang. land grabbing). Jest to globalne zjawisko, które przyczynia się do zwiększenia kontroli nad cennymi zasobami naturalnymi, jak ziemia i woda, niezbędnymi dla zapewnienia bezpieczeństwa i suwerenności żywnościowej ludzi na całym świecie, w rękach nielicznych, potężnych zagranicznych inwestorów, właścicieli plantacji, firm wydobywczych, energetycznych, przemysłu turystycznego, elit rządzących itp. Dla ludzi zamieszkujących dane tereny oznacza to wysiedlenia i łamanie ich praw człowieka, w tym prawa do żywności, wody i odpowiednich warunków zamieszkania.

Zawłaszczanie ziemi odpowiedzialne jest także za wzrost ubóstwa, rozpad społeczny i zanieczyszczenie środowiska. Zjawisko to dotyka nie tylko tradycyjnie najbardziej wrażliwe na wykorzystanie kraje Południa; zaangażowane są w nie korporacje mające siedziby w Stanach Zjednoczonych, Europie, Chinach, Meksyku, Brazylii, Rosji czy Indiach. Warto zaznaczyć, że także instytucje finansowe, takie jak prywatne banki czy fundusze emerytalne i inwestycyjne, stały się potężnymi aktorami odgrywającymi znaczącą rolę w potęgowaniu zawłaszczania ziemi poprzez finansowanie niektórych projektów inwestycyjnych i nabywaniu ziemi na wielką skalę.

Dowiedz się więcej i podejmij działania

Więcej informacji na temat suwerenności żywnościowej i zawłaszczania ziemi znajdziesz na stronach internetowych Instytutu Globalnej Odpowiedzialności oaz kampanii WYŻYWIĆ ŚWIAT, a także w publikacjach:

Autorka: Barbara Lech (Instytut Globalnej Odpowiedzialności)

Tekst oparty na materiałach Nyeleni Europe, La Via Campesina oraz kampanii „Na swoim!” Instytutu Globalnej Odpowiedzialności.



 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć