Kolonializm w Afryce – "Wytępić całe to bydło"

...CZYLI O UTRZYMANIU SIĘ DOSKONALSZYCH RAS W WALCE O BYT

„Kwintesencja myśli europejskiej? Tak, istnieje zdanie, krótkie i proste zdanie, trzy lub cztery słowa opisujące dzieje naszej części świata, naszego człowieczeństwa. Nie mówi jednak ono nic o Europie jako ojczyźnie humanizmu, demokracji i dobrobytu. Niesie jedynie tę prawdę, którą najchętniej wymazalibyśmy z pamięci.“

„Wytępić całe to bydło“. To właśnie to zdanie i jednocześnie tytuł książki Svena Lindqvista, którą polecamy.

Jeśli patrząc na mapę świata sprzed pół wieku (a może też i tą współczesną) czujecie dziwny dyskomfort, to Sven Lindqvist jest osobą, która wyjaśni skąd to uczucie. Zaś dla tych, którzy jeszcze nie czują swędzenia, lektura je wywoła.

Exterminate all the brutes to bardzo lekko zapisane słowa, jakie złożyliśmy na ciałach Afrykańczyków. Nie zmieni tego fakt, że wielu z pierwszych kolonizatorów mogło nie być pewnymi, co to za słowa, którym dają wyraz swoim postępowaniem. To zdanie napędzało, współgrało, czy tylko przypadkiem kładło się cieniem na historii Europy? Darwinowski podtytuł tej recenzji to nie przypadek. Autor szuka źródła tytułowej myśli w ponad trzydziestu pozycjach literackich i naukowych z XIX i XX wieku. Przytacza filozofów, socjologów, historyków, podróżników, polityków oraz próbuje być każdym z nich po trosze. Przy czym, nie jest to nudna i ciągnąca się rozprawa naukowa. Lindqvist potrafi pisać o ludziach, a także umiejętnie wplatać wątki z własnych wypraw mimo, że jego książka nie należy do podróżniczych.

Pokazując wspólne drogi polityki, ekonomii, ideologii, biologii, uwidacznia proces racjonalizacji zbrodni. W miejscu, gdzie ścieżki tych dziedzin przecinają się, miała powstać cywilizacja. Z jakichś jednak powodów okazało się to być Jądrem ciemności.

Książka Lindqvista przez wielu została uznana za kontrowersyjną z powodu porównań, jakie czyni on między holokaustem II wojny światowej a krwawą historią kolonializmu europejskiego. Nie jest to jednak rzecz, na której powinniśmy się skupiać. O wiele ciekawiej będzie pochylić się nad rozważaniami dotyczącymi genezy idei tępienia innych ras. Myśl o eksterminacji istniała bowiem na długo przed nazistowskimi obozami zagłady.

Wytępić całe to bydło opisuje co stało się w Afryce. Lecz właściwą treścią tej książki jest to, co stało się z Europą. Czy istnieje inna forma rozwoju cywilizacji - taka, która nie polega na zawłaszczaniu i przemocy? Na razie ciężko o taki przykład, ale wszystko przed nami. Polecam!

Sven Lindqvist – szwedzki historyk literatury, dziennikarz; w swoim pisarstwie obecnie skupia się na tematach związanych z imperializmem, rasizmem, ludobójstwem i miejscem tych zjawisk w myśli oraz historii świata zachodniego. Opis swoich badań niejednokrotnie przeplata osobistymi doświadczeniami zaczerpniętymi z podróży i nie tylko. W maju 2010 ma się ukazać polski przekład kolejnej jego książki: Terra Nullius.


Komentarze (zapraszamy do dyskusji):

Dominik Paszkiewicz / 23 marca 2010

Milena, pożyczysz książkę? Please.


Dodaj komentarz — zapraszamy do dyskusji!

 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć