Czy Europa wspiera nadużycia podatkowe w Zambii ?

Po ponad 3 latach od zakończenia dochodzenia, światło dzienne ujrzało podsumowanie śledztwa w sprawie unikania opodatkowania inwestycji miedziowych w Zambii przez szwajcarską firmę Glencore. Dochodzenie prowadzone było przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), który w 2005r. udzielił 48 mln euro pożyczki na budowę infrastruktury w kopalni Mufulira konsorcjum Mopani Copper Mine (MCM), którego głównym udziałowcem jest szwajcarski Glencore. Bank wsparł pieniędzmi europejskich podatników projekt, który miał przyczynić się do ograniczenia zanieczyszczeń w regionie poprzez zmniejszenie emisji pyłów oraz siarki, zabezpieczyć miejsca pracy i w ten sposób zmniejszyć ubóstwo w Zambii.

Ujawnione dopiero po interwencji Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich podsumowanie pokazuje, że bankowi nigdy nie udało się zakończyć dochodzenia, ponieważ Glencore odmówił współpracy. W związku z tym, w 2012r. EBI rozwiązał umowę ze szwajcarską firmą, ale właściwe śledztwo nigdy nie zostało przeprowadzone.

Sprawa ta pokazuje dwa poważne problemy Europejskiego Banku Inwestycyjnego – instytucji Unii Europejskiej, która w naszym imieniu wspiera rozwój w krajach takich jak Zambia: brak przejrzystości i bezradność Banku w przypadku ewentualnych nadużyć.

Co gorsze, propozycja nowej polityki przejrzystości EBI, formalnie pozwoli bankowi utrzymywać takie dochodzenia w tajemnicy. Oznacza to dodatkowe osłabienie publicznej kontroli nad pieniędzmi europejskich podatników. Projekt polityki przejrzystości, który był wielokrotnie poddawany krytyce przez społeczeństwo obywatelskie oraz Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich, zawiera zapis utajniający dokumenty dotyczących dochodzeń wewnętrznych, sprawozdań i kontroli nawet wtedy, gdy dotyczą interesu publicznego. Postanowienie jest sprzeczne z prawodawstwem UE i jest oparte na tendencyjnej interpretacji orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE.

Kiedy umowa jest podpisana, EBI wydaje się być bezsilny w obliczu możliwych nadużyć jego funduszy. Generalny Inspektorat banku wyraźnie zawiódł, ale zamiast wyciągnąć odpowiednie wnioski, Bank Unii Europejskiej opowiada się za utajnianiem dokumentów, aby ukryć własne niedociągnięcia. To szczególnie niepokojące w obliczu faktu, że EBI będzie operatorem funduszy przeznaczonych na inwestycje w ramach tzw. Planu Junckera w wysokości 315 mld euro.

Jaką wiadomość wysyła EBI do obywateli Europy poprzez próbę zmniejszenia swojej przejrzystości?

*Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) to główna instytucja finansowa Unii Europejskiej. Jego zadaniem jest inwestowanie w przedsięwzięcia, które przyczyniają się do osiągania celów UE. W Afryce, EBI wspiera realizację europejskich polityk współpracy i rozwoju, a jego działania prowadzone są na podstawie mandatu w ramach Układu z Kotonu. Główne priorytety tego Układu to walka z ubóstwem, zrównoważony rozwój oraz stopniowa integracja państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) ze światowym systemem gospodarczym.

**Kopalnia Mufulira należy do konsorcjum Mopani Copper Mine (MCM), którego głównym udziałowcem jest szwajcarska firma Glencore. MCM posiada kopalnie w Nkana i Mufulira, usytuowane w tak zwanym Pasie Miedzionośnym (prowincja Copperbelt), czyli obszarze bogatym w minerały, który biegnie przez Zambię oraz Demokratyczną Republikę Konga. Kopalnia Mufulira składa się z kopalni głębinowej miedzi, zakładu wzbogacania rud miedzi, huty i rafinerii miedzi.


 
Nasi Partnerzy Amani Kibera Instytut Globalnej Odpowiedzialności Counter Balance Polska Akcja Humanitarna Grupa Zagranica Bankwatch Network Polska Zielona Sieć